اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، بهترین بازی برای دوقلوها لزوماً یک بازی مخصوص دوقلوها نیست. بازیای مناسبتر است که بتواند هر دو کودک را درگیر کند، برای هر کدام فرصت تصمیمگیری ایجاد کند و در صورت امکان آنها را به همکاری، نوبت گرفتن و حل مسئله تشویق کند.
برای دوقلوهای کوچکتر، بازیهای ساختنی، جورچین، تطبیق، توپ و بازیهای حرکتی گزینههای خوبی هستند. با افزایش سن، بازیهای فکری دو نفره، بازیهای استراتژیک ساده، ساختنیها، بازیهای نقشآفرینی و بازیهای خانوادگی انتخابهای بیشتری در اختیار والدین قرار میدهند.
یک نکته مهم هم وجود دارد: قرار نیست دوقلوها همیشه یک بازی را دقیقاً به یک شکل انجام دهند. اگر یکی از آنها عاشق ساختن باشد و دیگری به معما یا بازی نمایشی علاقه داشته باشد، بهتر است این تفاوت را به رسمیت بشناسیم.
داشتن دو کودک همسن در خانه از یک طرف فوقالعاده است؛ آنها از همان سالهای اول یک همبازی دائمی دارند. از طرف دیگر، همین نزدیکی سنی میتواند باعث شود والدین ناخواسته همه چیز را یکسان ببینند: لباس یکسان، اسباببازی یکسان، فعالیت یکسان و حتی انتظار یکسان از هر دو کودک.
اما دوقلو بودن به معنی یکسان بودن نیست.
آکادمی اطفال آمریکا تأکید میکند که دوقلوها دو فرد مستقل هستند و بهتر است والدین در کنار توجه به رابطه خاص میان آنها، تفاوتهای شخصیتی، علاقهها و نیازهای هر کودک را نیز ببینند.
بنابراین هنگام خرید اسباببازی یا انتخاب بازی، بهتر است به این سؤال فکر کنیم:
«این بازی چطور میتواند برای هر دو کودک جذاب باشد؟»
نه اینکه فقط بپرسیم:
«چه اسباببازیای برای دوقلوها وجود دارد؟»
یک بازی خوب برای دوقلوها میتواند چند ویژگی داشته باشد:
اگر یک اسباببازی طوری باشد که یکی بازی کند و دیگری فقط تماشا کند، خیلی زود احتمال دعوا و بیحوصلگی بالا میرود.
بازیهای نوبتی، ساختنی و همکاریمحور معمولاً فرصت بیشتری برای مشارکت هر دو کودک ایجاد میکنند.
این نکته برای دوقلوها بسیار مهم است.
قرار نیست هر فعالیتی را همیشه با هم انجام دهند. حتی اگر دو کودک بهترین دوستان یکدیگر باشند، داشتن زمان و فضای بازی مستقل هم میتواند مفید باشد.
مثلاً:
«ببین خواهرت زودتر حل کرد.»
یا:
«برادرت بهتر ساخت.»
این جملهها ممکن است بازی را از یک سرگرمی ساده به یک مسابقه دائمی تبدیل کنند.
اگر هدف بازی آموزش یا تقویت مهارت است، بهتر است پیشرفت هر کودک با عملکرد قبلی خودش مقایسه شود، نه با دوقلو یا همسن خودش.
بازیهایی که میتوانند با سن و توانایی کودکان تغییر کنند، ارزش بیشتری برای خانواده دارند.
مثلاً یک بازی ساختنی ممکن است ابتدا فقط برای ساختن شکلهای ساده استفاده شود و بعدتر به یک چالش طراحی تبدیل شود.
بازیهای ساختنی یکی از گزینههای جذاب برای دوقلوها هستند؛ چون الزاماً لازم نیست هر دو کودک یک کار را انجام دهند.
مثلاً:
یکی خانه بسازد.
دیگری ماشین یا پل بسازد.
بعد هر دو سازه را به هم متصل کنند.
یا با همکاری یک شهر کوچک درست کنند.
در این نوع بازی، کودکان میتوانند بدون اینکه دائماً رقیب هم باشند، کنار یکدیگر فعالیت کنند.
ایده جالب:
به جای اینکه بگویید «هرکس سریعتر ساخت برنده است»، یک مأموریت مشترک تعریف کنید:
«بیایید با هم یک شهر بسازیم که ماشینها بتوانند از آن عبور کنند.»
در این حالت، موفقیت به نتیجه مشترک وابسته میشود.
وقتی دوقلوها کمی بزرگتر میشوند، بازیهای فکری دو نفره میتوانند جذابیت زیادی پیدا کنند.
این بازیها معمولاً مهارتهایی مثل:
توجه
برنامهریزی
تصمیمگیری
تشخیص الگو
حل مسئله
را درگیر میکنند.
البته باید سطح دشواری بازی متناسب با سن کودکان باشد.
🔴 بازیهای فکری کودکان — لینک به دسته بازیهای فکری
اگر یکی از دوقلوها در بازیهای فکری قویتر است، لازم نیست همیشه بازی را به مسابقه تبدیل کنیم. میتوان بعضی دفعات نقشها را تغییر داد یا بازیهایی انتخاب کرد که همکاری در آنها مهمتر از برنده شدن باشد.
این دسته برای دوقلوها بسیار جالب است، چون هدف بازی میتواند موفقیت هر دو کودک با هم باشد.
مثلاً فرض کنید قرار است یک مسیر را کامل کنند یا یک معمای مشترک را حل کنند.
در این شرایط:
یکی اطلاعات را پیدا میکند.
دیگری قطعه مناسب را انتخاب میکند.
یکی پیشنهاد میدهد.
دیگری اجرا میکند.
بازیهای همکاریمحور میتوانند فرصت خوبی برای تمرین گفتوگو و تصمیمگیری مشترک باشند.
آکادمی اطفال آمریکا نیز برای بازی مشترک خواهر و برادر، فعالیتهایی مانند ساختن، بازیهای راهبردی و بازیهایی که حل مسئله مشترک دارند را پیشنهاد کرده است.
یکی از چالشهای رایج بین دو کودک همسن این است:
«اول من!»
اگر این جمله را زیاد میشنوید، بازیهای نوبتی میتوانند به شکل طبیعی تمرین خوبی برای رعایت نوبت باشند.
برای مثال:
یک کارت برای یک کودک
کارت بعدی برای کودک دیگر
یک حرکت برای هر نفر (بازی منچ و مارپله)
سپس نوبت نفر بعد
برای کودکان کمسن، بهتر است قوانین خیلی ساده باشند.
حتی میتوانید از یک تایمر ساده استفاده کنید تا زمان هر نفر مشخص باشد. این روش برای زمانی که هر دو کودک یک وسیله را میخواهند نیز میتواند مفید باشد.
پازل را میتوان هم به صورت مستقل و هم مشترک انجام داد.
یک روش جذاب برای دوقلوها این است که پازل را روی زمین قرار دهید و بگویید:
«ببینیم میتوانیم با کمک هم کاملش کنیم؟»
در سنین پایین، حتی میتوانید دو پازل مشابه ولی جداگانه داشته باشید تا هر کودک فضای خودش را داشته باشد.
برای کودکان بزرگتر، یک پازل مشترک پیچیدهتر میتواند تبدیل به یک پروژه خانوادگی شود.
🔴 بازی برای تقویت تمرکز کودک — لینک به مقاله بهترین بازی برای تقویت تمرکز
بازیهای تطبیق کارتها یا پیدا کردن جفتها از آن دسته بازیهایی هستند که برای دو کودک بسیار ساده قابل اجرا هستند.
میتوان قوانین را متناسب با سن تغییر داد.
برای کودکان کوچکتر:
تعداد کارت کمتر
تصاویر واضحتر
زمان بازی کوتاهتر
برای کودکان بزرگتر:
کارتهای بیشتر
قوانین پیچیدهتر
محدودیت زمانی
امتیازدهی
این انعطاف باعث میشود بازی با رشد کودکان همچنان قابل استفاده باشد.
بازی نقشآفرینی یکی از راههای جذاب برای بازی دو نفره است.
مثلاً:
معلم و دانشآموز
راننده و مسافر
تعمیرکار و صاحب ماشین
مزیت مهم این بازی این است که هر دو کودک میتوانند نقش داشته باشند و سپس نقشها را عوض کنند.
بازی نمایشی به کودکان اجازه میدهد موقعیتهای مختلف اجتماعی را تمرین کنند و درباره نقشها، خواستهها و تصمیمهای خودشان فکر کنند.
اگر یکی از دوقلوها آرامتر است و دیگری پرتحرکتر، فعالیتهای هنری میتوانند فضای متفاوتی ایجاد کنند.
برای مثال:
نقاشی
رنگآمیزی
کاردستی
ساختن شکلهای ساده
طراحی داستان تصویری
ساخت شخصیت با مواد مختلف
مهم نیست نقاشی کدام کودک زیباتر شده است.
اصلاً هدف چنین بازیای زیباتر بودن نیست.
میتوانید از هر دو کودک بخواهید یک داستان مشترک بسازند؛ مثلاً یکی شخصیت اصلی را طراحی کند و دیگری محیط داستان را.
دوقلوها همیشه به بازی فکری نشسته نیاز ندارند.
گاهی بهترین بازی، بازیای است که آنها را از پشت میز بلند کند.
چند نمونه:
توپبازی
هدفگیری
مسیر حرکتی داخل خانه
مسابقه پیدا کردن اشیا
بازیهای حرکتی خانوادگی
برای کودکان پرانرژی، این بازیها میتوانند انتخاب مناسبی برای تخلیه انرژی باشند.
گاهی بهترین بازی برای دوقلوها، بازیای است که والدین هم وارد آن شوند.
مثلاً یک بازی خانوادگی میتواند سه یا چهار نفره انجام شود.
این مدل بازی چند مزیت دارد:
فرصت گفتوگو ایجاد میکند.
کودکان قوانین را بهتر یاد میگیرند.
والدین میتوانند الگوی رعایت نوبت باشند.
رقابت بین دوقلوها از حالت دو نفره خارج میشود.
البته بهتر است والدین همیشه داور یا تعیینکننده برنده نباشند؛ گاهی اجازه دهید کودکان خودشان درباره روش بازی تصمیم بگیرند.
| سن تقریبی | بازیهای پیشنهادی | هدف اصلی |
|---|---|---|
| ۱ تا ۲ سال | توپ، مکعب، جورچین ساده، بازیهای حرکتی | شناخت، حرکت و هماهنگی |
| ۲ تا ۳ سال | ساختنی ساده، تطبیق، بازی نمایشی | خلاقیت و شناخت |
| ۳ تا ۴ سال | پازل ساده، نقشآفرینی، بازی نوبتی | همکاری و توجه |
| ۴ تا ۶ سال | بازی فکری ساده، ساختنی، حافظه | حل مسئله و تمرکز |
| ۶ تا ۸ سال | بازیهای فکری دو نفره، ساختنی پیچیدهتر | برنامهریزی و تصمیمگیری |
| ۸ تا ۱۰ سال | بازیهای استراتژیک، معمایی و خانوادگی | منطق و استدلال |
| ۱۰ سال به بالا | بازیهای فکری پیشرفته، استراتژیک و رقابتی | برنامهریزی و تفکر |
این جدول یک راهنمای عمومی است و علاقه، توانایی و تجربه قبلی هر کودک میتواند باعث شود یک بازی زودتر یا دیرتر مناسب شود.
نه همیشه.
این یکی از رایجترین سؤالهای والدین دوقلوهاست.
اگر بازی کاملاً فردی است و احتمال دعوا بر سر وسیله زیاد است، داشتن دو نمونه میتواند کار را راحتتر کند.
اما اگر بازی قابلیت همکاری دارد، الزاماً خرید دو نسخه ضروری نیست.
مثلاً اگر یک ست ساختنی بزرگ دارید، میتوانید بگویید:
«هرکدام یک قسمت شهر را بسازید و بعد آنها را به هم وصل کنیم.»
در مقابل، اگر هر دو کودک دقیقاً میخواهند همزمان یک وسیله خاص را در دست بگیرند، دو نمونه مشابه ممکن است منطقیتر باشد.
آکادمی اطفال آمریکا نیز تأکید میکند که دوقلوها نباید مجبور باشند همیشه همه وسایل خود را با هم شریک شوند و داشتن فضای شخصی و بعضی وسایل اختصاصی برای هر کودک میتواند مفید باشد.
باز هم جواب همیشه «بله» نیست.
گاهی خرید دو اسباببازی متفاوت اتفاقاً انتخاب بهتری است.
فرض کنید یکی از دوقلوها عاشق ماشین است و دیگری به ساختن و کاردستی علاقه دارد.
لازم نیست به دلیل دوقلو بودن، برای هر دو دقیقاً یک اسباببازی بخرید.
حتی میتوانید از تفاوت علاقههای آنها برای طراحی یک بازی مشترک استفاده کنید:
یکی شهر را بسازد و دیگری ماشینها را در شهر حرکت دهد.
این کار هم علایق فردی آنها را جدی میگیرد و هم فرصت بازی مشترک ایجاد میکند.
رقابت به خودی خود عجیب نیست؛ اما نحوه برخورد والدین میتواند روی فضای بازی اثر بگذارد.
به جای:
«کی برنده شد؟»
گاهی بپرسید:
«چطور تونستید این مرحله رو حل کنید؟»
یا:
«کدوم قسمت بازی براتون جالبتر بود؟»
همچنین بهتر است از مقایسههایی مثل این پرهیز شود:
«تو از خواهرت باهوشتری.»
«برادرت سریعتره.»
«تو همیشه میبری.»
«اون بهتر بازی میکنه.»
چنین جملههایی ممکن است به مرور، هویت هر کودک را در قالب یک مقایسه با دیگری قرار دهد.
حتی دوقلوهای همسان نیز میتوانند شخصیتها، علایق و ویژگیهای متفاوتی داشته باشند.
اگر هر دو کودک یک اسباببازی را میخواهند، زمان را مشخص کنید.
مثلاً:
۵ دقیقه برای تو، ۵ دقیقه برای تو.
حتی میتوانید خود کودکان را مسئول جابهجایی نوبت کنید.
این روش به جای اینکه والدین هر بار تصمیم بگیرند، یک قانون قابل پیشبینی ایجاد میکند. استفاده از تایمر برای مشخص کردن نوبت نیز از توصیههای مطرحشده برای کاهش دعوا میان خواهر و برادر هنگام بازی است.
هیچکدام به تنهایی پاسخ درست نیست.
ترکیبی از هر دو بهترین حالت است.
مثلاً در یک بعدازظهر:
هر دو کودک با هم یک بازی ساختنی انجام دهند.
هرکدام فعالیت مورد علاقه خودش را انتخاب کند.
والدین هم وارد بازی شوند.
این مدل به کودکان یاد میدهد که هم میتوانند با هم سرگرم شوند و هم علایق شخصی خودشان را داشته باشند.
این اتفاق کاملاً طبیعی است.
ممکن است یکی:
آرامتر باشد.
بیشتر کتاب دوست داشته باشد.
به پازل علاقه داشته باشد.
و دیگری:
پرتحرک باشد.
بازی حرکتی را ترجیح دهد.
عاشق ساختن یا نقشآفرینی باشد.
در چنین شرایطی به دنبال یک «بازی جادویی» نباشید که هر دو دقیقاً به یک اندازه دوست داشته باشند.
بهتر است دو علاقه متفاوت را به یک فعالیت مشترک تبدیل کنید.
مثلاً:
یکی داستان تعریف کند و دیگری شخصیتهای داستان را بسازد.
یکی شهر بسازد و دیگری وسایل نقلیه را در آن قرار دهد.
یکی کارتها را بچیند و دیگری بازی را اجرا کند.
این همان جایی است که بازی از یک سرگرمی ساده به یک تجربه مشترک تبدیل میشود.
قبل از خرید، این ۷ سؤال را از خودتان بپرسید:
سن تقویمی مهم است، اما توانایی واقعی کودک هم اهمیت دارد.
اگر بله، آیا واقعاً هر دو نفر همزمان درگیر میشوند؟
اگر پاسخ مثبت باشد، معمولاً برای بازی مشترک جذابتر است.
بازی قابل توسعه معمولاً عمر بیشتری دارد.
اگر بله، ببینید آیا این نوع رقابت با روحیه کودکان شما سازگار است یا خیر.
این ویژگی برای دوقلوها بسیار ارزشمند است.
اگر بله، بهتر است آن را به عنوان اسباببازی شخصی همان کودک در نظر بگیرید.
🔴 اسباببازی متناسب با سن کودک — لینک به مقاله اسباببازی متناسب با هر سن
گاهی لازم نیست برای سرگرم کردن دوقلوها چیزی بخریم.
به هر دو کودک یک مأموریت بدهید:
«سه وسیله قرمز پیدا کنید.»
بعد مرحله بعد را سختتر کنید.
یکی یک جمله بگوید و دیگری جمله بعدی را اضافه کند.
مثلاً:
«یک روز یک ربات کوچک...»
کودک دوم:
«...وارد یک جنگل عجیب شد.»
و داستان همینطور ادامه پیدا کند.
با لگو، مکعب یا هر وسیله ساختنی موجود در خانه، یک پروژه مشترک تعریف کنید.
یکی فروشنده و دیگری مشتری باشد؛ سپس جای آنها عوض شود.
دو نسخه از یک اسباببازی همیشه لازم نیست.
گاهی یکی از کودکان واقعاً نیاز دارد مدتی تنها بازی کند.
همه بازیها نباید برنده داشته باشند.
بهخصوص در بازیهای فکری، تفاوت سرعت حل مسئله طبیعی است.
دوقلوها ممکن است علاقههای کاملاً متفاوتی داشته باشند.
اگر بازی از همان ابتدا برای هر دو کودک بیش از حد دشوار باشد، احتمال رها کردن آن زیاد میشود.
| نوع بازی | مناسب برای بازی مشترک | میزان رقابت | امکان بازی مستقل |
|---|---|---|---|
| ساختنی | بسیار خوب | کم | بسیار خوب |
| پازل | خوب | کم | بسیار خوب |
| بازی حافظه | خوب | متوسط | خوب |
| بازی فکری دو نفره | بسیار خوب | متوسط تا زیاد | متوسط |
| نقشآفرینی | بسیار خوب | کم | خوب |
| بازی هنری | بسیار خوب | بسیار کم | بسیار خوب |
| بازی حرکتی | بسیار خوب | قابل تنظیم | متوسط |
| بازی خانوادگی | بسیار خوب | قابل تنظیم | کم |
| بازی همکاریمحور | بسیار خوب | بسیار کم | متوسط |
اگر کودکان به سنی رسیدهاند که میتوانند قوانین ساده را دنبال کنند، بازیهای فکری میتوانند انتخاب خوبی باشند.
اما بهتر است بازی را بر اساس سطح هر کودک انتخاب کنید، نه صرفاً سن شناسنامهای.
اگر یکی از دوقلوها هنوز با قوانین بازی راحت نیست، میتوانید ابتدا قوانین را سادهتر کنید.
🔴 بهترین بازی آموزشی برای کودکان — لینک به مقاله بهترین بازیهای آموزشی
🔴 فواید بازی فکری — لینک به مقاله فواید بازیهای فکری
اگر بخواهیم تمام این مقاله را در یک جمله خلاصه کنیم:
بهترین بازی برای دوقلوها بازیای است که در آن هر دو کودک احساس کنند دیده میشوند، فرصت مشارکت دارند و لازم نیست برای ارزشمند بودن، از دیگری بهتر باشند.
یک روز ممکن است بهترین انتخاب یک بازی فکری دو نفره باشد؛ روز دیگر یک ساختنی ساده، یک پازل، بازی نقشآفرینی یا حتی توپبازی.
نکته مهم این نیست که همیشه یک بازی خاص را انتخاب کنید.
مهمتر این است که بازی را متناسب با سن، شخصیت، علاقه و رابطه دو کودک انتخاب کنید.
در فروشگاه بازیجو نیز میتوانید برای پیدا کردن گزینههای متناسب با سن و نوع بازی، دستهبندیهای مختلف اسباببازیهای آموزشی و فکری را بررسی کنید.
🔴 لیست محصولات بازیجو — لینک به صفحه محصولات بازیجو
اگر بخواهیم یک چکلیست خیلی سریع داشته باشیم:
برای دوقلوها همیشه دو اسباببازی یکسان نخرید.
به علاقههای متفاوت هر کودک توجه کنید.
بازیهای همکاریمحور را در برنامه قرار دهید.
بازیهای نوبتی را برای تمرین صبر و رعایت نوبت استفاده کنید.
هر بازی را به مسابقه تبدیل نکنید.
گاهی به هر کودک فرصت بازی مستقل بدهید.
هنگام خرید، سن و سطح واقعی کودک را در نظر بگیرید.
از مقایسه دو کودک در حین بازی پرهیز کنید.
اسباببازیهای ساختنی و خلاقانه را جدی بگیرید.
برای بازیهای فکری، سطح دشواری را متناسب با توانایی کودکان انتخاب کنید.
برای کودکان کمسن، بازیهای ساختنی ساده، توپ، جورچین، تطبیق، بازیهای حرکتی و فعالیتهای حسی میتوانند گزینههای مناسبی باشند.
خیر. این موضوع به نوع بازی و رفتار کودکان بستگی دارد. برای بعضی بازیها دو نسخه مفید است، اما برای بازیهای همکاریمحور معمولاً یک مجموعه کافی است.
بله، اگر سطح دشواری آن با سن و توانایی کودکان هماهنگ باشد. بازیهای فکری دو نفره میتوانند فرصت خوبی برای تمرین حل مسئله و تصمیمگیری باشند.
قوانین نوبتگیری، استفاده از تایمر، داشتن بعضی وسایل شخصی و انتخاب بازیهایی که هر دو کودک در آن نقش دارند، میتواند کمککننده باشد.
خیر. بازی مشترک ارزشمند است، اما بازی مستقل نیز برای شکلگیری علایق و استقلال هر کودک اهمیت دارد.
میتوانید بازیهای همکاریمحور را بیشتر کنید، قوانین را تغییر دهید یا بازیهایی انتخاب کنید که برنده مشخصی ندارند.
خیر. اتفاقاً توجه به علاقههای متفاوت هر کودک میتواند راه خوبی برای احترام گذاشتن به فردیت آنها باشد.
بازیهای حرکتی، توپ، هدفگیری، مسیرهای حرکتی و فعالیتهای فیزیکی ساده میتوانند مناسب باشند.
پازل، جورچین، بازیهای حافظه، ساختنیها، نقاشی، کاردستی و بازیهای فکری میتوانند انتخابهای خوبی باشند.
خیر. رقابت متناسب با سن میتواند بخشی طبیعی از بازی باشد؛ مسئله اصلی این است که رقابت به مقایسه دائمی دو کودک تبدیل نشود.
بازیهایی که هدف مشترک دارند، مانند ساختن یک سازه، حل کردن یک معما یا انجام یک مأموریت مشترک، میتوانند فرصت خوبی برای همکاری ایجاد کنند.
خیر. حتی دوقلوهای همسان نیز میتوانند شخصیتها و علایق متفاوتی داشته باشند.
تعریف کوتاه:
بازی مناسب دوقلوها، بازیای است که متناسب با سن و توانایی دو کودک باشد و بتواند در کنار سرگرمی، فرصت همکاری، نوبتگیری، حل مسئله و رشد علایق فردی را فراهم کند.
پاسخ مناسب برای Google AI Overview:
بهترین بازی برای دوقلوها به سن، شخصیت و علاقه کودکان بستگی دارد. بازیهای ساختنی، فکری دو نفره، پازل، بازیهای حافظه، نقشآفرینی و بازیهای همکاریمحور معمولاً گزینههای مناسبی هستند؛ با این حال بهتر است والدین در کنار بازی مشترک، برای هر کودک فرصت بازی مستقل و انتخاب اسباببازی متناسب با علاقه خودش را نیز فراهم کنند.
عبارتهای معنایی مرتبط:
اسباب بازی برای دوقلوها
بازی دو نفره کودکان
بازی همکاری کودکان
بازی فکری دو نفره
سرگرمی دوقلوها در خانه
بازی خواهر و برادر
بازی برای کودکان هم سن
اسباب بازی آموزشی
بازی تقویت تمرکز
بازی تقویت حل مسئله
بازی نوبتی
بازی خانوادگی کودکان
سؤالات مرتبط برای پوشش PAA:
برای دوقلوها چه اسباببازی بخریم؟
آیا باید برای دوقلوها دو اسباببازی بخریم؟
بهترین بازی دو نفره برای کودکان چیست؟
چگونه دوقلوها را بدون دعوا سرگرم کنیم؟
بازی فکری مناسب دو کودک چیست؟
آیا دوقلوها باید همیشه با هم بازی کنند؟
بازی همکاریمحور برای کودکان چیست؟
برای دوقلوهای ۵ ساله چه بازیای مناسب است؟
برای اینکه این مقاله در ساختار محتوایی بازیجو به صفحات دیگر هم قدرت بدهد، این لینکها را پیشنهاد میکنم:
🔴 بهترین بازی برای خواهر و برادر → مقاله مرتبط با بازی خواهر و برادر
🔴 بهترین بازی آموزشی برای کودکان → مقاله بازی آموزشی
🔴 بهترین بازی برای تقویت تمرکز → مقاله بازیهای تمرکزی
🔴 اسباببازی متناسب با سن کودک → مقاله انتخاب اسباببازی بر اساس سن
🔴 فواید بازی فکری → مقاله فواید بازیهای فکری
🔴 بازی برای کودکان در خانه → مقاله بازیهای خانگی
🔴 لیست محصولات بازیجو → صفحه محصولات بازیجو
یکی از سختترین موقعیتها برای والدین دوقلوها زمانی است که هر دو کودک همزمان حوصلهشان سر میرود و هرکدام هم یک چیز متفاوت میخواهند. در این شرایط، لازم نیست همیشه سراغ یک اسباببازی جدید بروید. گاهی فقط کافی است شکل بازی را تغییر دهید.
مثلاً اگر یک بازی ساختنی دارید، به جای اینکه بگویید «با این بازی کنید»، یک مأموریت مشخص تعریف کنید:
«امروز باید با هم یک پارک برای عروسکها بسازید.»
حالا یکی میتواند وسایل بازی را بسازد و دیگری سراغ ساخت نیمکت، خانه یا وسایل دیگر برود.
این تفاوت کوچک باعث میشود اسباببازی معمولی تبدیل به یک فعالیت هدفمند شود.
چند قطعه ساختنی در اختیار بچهها قرار دهید و یک هدف مشترک تعیین کنید.
مثلاً:
ساختن پل
ساختن شهر
ساختن یک ماشین
قانون مهم این است که هدف مشترک باشد، نه اینکه چه کسی زودتر تمام میکند.
در پایان هم از هر دو کودک بخواهید درباره چیزی که ساختهاند توضیح بدهند.
این بازی تقریباً به هیچ وسیلهای نیاز ندارد.
یکی از والدین داستان را شروع میکند:
«یک روز صبح، دو تا دوقلو از خواب بیدار شدند و دیدند یک جعبه عجیب جلوی در خانه است...»
یکی از کودکان ادامه داستان را میگوید و بعد نوبت کودک دوم میشود.
برای جذابتر شدن بازی میتوانید چند کلمه اجباری تعیین کنید:
مثلاً:
ربات + جنگل + گنج + ماشین
حالا بچهها باید داستانی بسازند که همه این کلمات در آن وجود داشته باشد.
این بازی برای تقویت تخیل و مهارت کلامی هم میتواند سرگرمکننده باشد.
چند وسیله بیخطر خانه را روی یک میز بگذارید و یک فروشگاه خیالی درست کنید.
یک کودک فروشنده باشد و دیگری مشتری.
بعد از چند دقیقه نقشها عوض شود.
میتوانید برای بازی پول کاغذی درست کنید و از بچهها بخواهید:
خرید کنند.
قیمت بپرسند.
پول بدهند.
باقیمانده پول را حساب کنند.
کالاها را دستهبندی کنند.
برای کودکان بزرگتر، این بازی را میتوان به یک تمرین ساده ریاضی تبدیل کرد.
یک وسیله را در خانه پنهان کنید و برای پیدا کردن آن چند سرنخ بسازید.
مثلاً:
«سرنخ اول جایی است که کفشها را میگذاریم.»
بعد از پیدا کردن سرنخ اول، سراغ سرنخ بعدی بروند.
برای دوقلوها میتوانید نقشها را تقسیم کنید:
یکی سرنخ را بخواند.
دیگری محل موردنظر را پیدا کند.
بعد در مرحله بعد جای آنها عوض شود.
به این ترتیب هر دو کودک در جریان بازی نقش مشخصی دارند. بازی های 2نفره
یکی از دوقلوها با قطعات ساختنی یک شکل ساده درست کند و کودک دیگر باید حدس بزند چیست.
مثلاً:
🚗 ماشین
🏠 خانه
🌳 درخت
🐕 سگ
سپس نوبتها عوض شود.
هرچه سن کودکان بالاتر رفت، میتوانید شکلها را پیچیدهتر کنید.
این بخش شاید از خود انتخاب اسباببازی هم مهمتر باشد.
فرض کنید یکی از دوقلوها بسیار رقابتی است و دوست دارد برنده شود، اما دیگری از رقابت خوشش نمیآید.
اگر تمام بازیهای خانه رقابتی باشند، احتمالاً یکی از آنها بیشتر لذت میبرد و دیگری کمتر.
در این شرایط بهتر است برنامه بازی ترکیبی باشد:
بازیهای فکری و نوبتی با قوانین مشخص.
ساختنی، نقاشی و بازی نقشآفرینی.
یک فعالیت مشترک که نتیجه آن با همکاری هر دو به دست بیاید.
به این شکل لازم نیست شخصیت یکی از کودکان را تغییر دهید تا بتوانند با هم بازی کنند.
گاهی مشکل از خود اسباببازی نیست؛ ساختار بازی باعث درگیری میشود.
فرض کنید یک بازی فقط یک مهره یا یک وسیله اصلی دارد و هر دو کودک باید همزمان از آن استفاده کنند.
طبیعی است که احتمال اختلاف بیشتر شود.
در چنین شرایطی ابتدا سراغ بازیهایی بروید که:
قطعات کافی دارند.
دو کودک همزمان فعالیت میکنند.
هدف مشترک دارند.
امکان تقسیم وظایف دارند.
زمان انتظار کمی دارند.
مثلاً یک بازی ساختنی بزرگ میتواند از این نظر بهتر از بازیای باشد که هر کودک مجبور است چند دقیقه منتظر نوبت خودش بماند.
در این سن، هدف اصلی نباید برنده شدن یا یادگیری قوانین پیچیده باشد.
بازی بهتر است ساده، کوتاه و قابل تکرار باشد.
گزینههای مناسب میتوانند شامل موارد زیر باشند:
توپهای نرم و مناسب سن
مکعبهای بزرگ
جورچینهای ساده
وسایل ساختنی متناسب با سن
کتابهای تصویری
ظروف و قطعات مناسب برای دستهبندی
در این سن بهتر است والدین بیشتر روی کشف کردن، لمس کردن، حرکت دادن و تجربه کردن تمرکز کنند.
از این سن میتوان بازیهای قانوندار ساده را وارد برنامه کرد.
مثلاً:
بازی حافظه
ساختنی
بازیهای تطبیقی
بازیهای شمارشی
بازیهای حرکتی
بازیهای تخیلی
یک روش خوب این است که قوانین بازی را ابتدا بسیار ساده تعریف کنید.
مثلاً اگر بازی سه قانون دارد، برای دفعات اول فقط یک یا دو قانون را اجرا کنید و بعد به تدریج قوانین کاملتر شوند.
در این سن، بازیهای فکری جذابیت بیشتری پیدا میکنند.
دوقلوها معمولاً میتوانند:
قوانین را بهتر دنبال کنند.
نوبت خود را منتظر بمانند.
تصمیمگیری کنند.
نتیجه انتخاب خود را ببینند.
بازیهای چندمرحلهای را دنبال کنند.
بازیهای فکری، ساختنی، معمایی و خانوادگی میتوانند گزینههای مناسبی باشند.
🔴 بازی برای تقویت تمرکز کودک → لینک به مقاله بهترین بازی برای تقویت تمرکز
🔴 بازیهای آموزشی کودکان → لینک به دسته بازیهای آموزشی
در این سن میتوان سراغ بازیهایی رفت که تصمیمگیری بیشتری نیاز دارند.
برای مثال:
بازیهای منطقی
بازیهای حافظه پیشرفتهتر
بازیهای حل مسئله
بازیهای خانوادگی
بازیهای رقابتی
در این مرحله یک نکته مهم وجود دارد:
اجازه دهید خود کودکان گاهی بازی را انتخاب کنند.
حتی اگر انتخابشان همیشه مطابق سلیقه شما نباشد، همین انتخاب کردن بخشی از تجربه بازی است.
بله، اما بهتر است تنها نوع بازی آنها نباشد.
رقابت میتواند به کودکان یاد بدهد:
قوانین را رعایت کنند.
شکست را تجربه کنند.
منتظر نوبت بمانند.
نتیجه تصمیمهایشان را بپذیرند.
اما اگر هر روز و در هر بازی یک کودک برنده و دیگری بازنده باشد، ممکن است فضای بازی برای یکی از آنها ناخوشایند شود.
به همین دلیل، بازیهای رقابتی را با بازیهای همکاریمحور و بازیهای بدون برنده ترکیب کنید.
اگر نمیدانید در طول هفته چه بازیهایی انجام دهید، میتوانید برنامه سادهای مثل این داشته باشید:
| روز | نوع بازی | شکل اجرا |
|---|---|---|
| شنبه | بازی فکری | دو نفره |
| یکشنبه | ساختنی | همکاری |
| دوشنبه | بازی حرکتی | خانوادگی |
| سهشنبه | پازل | مشترک یا مستقل |
| چهارشنبه | نقشآفرینی | دو نفره |
| پنجشنبه | بازی خانوادگی | والدین + دوقلوها |
| جمعه | انتخاب آزاد | هر کودک انتخاب خودش |
این برنامه قرار نیست قانون ثابت خانواده باشد؛ فقط یک الگوی ساده برای ایجاد تنوع است.
گاهی والدین تصور میکنند چون دوقلوها یکدیگر را دارند، نیازی به حضور بزرگسال در بازی نیست.
اما حضور والدین میتواند فرصت خوبی برای آموزش غیرمستقیم ایجاد کند.
مثلاً وقتی شما خودتان نوبت را رعایت میکنید، کودک میبیند که این قانون فقط مخصوص او نیست.
وقتی بازی را میبازید و آرام واکنش نشان میدهید، کودک میبیند که باختن پایان دنیا نیست.
و وقتی از کودک دیگر کمک میخواهید، به آنها نشان میدهید که همکاری فقط یک دستور از طرف والدین نیست.
این یکی از مهمترین نکتهها برای والدین است.
فرض کنید یک بازی فکری جدید خریدهاید.
به جای اینکه جعبه را باز کنید و بگویید:
«خب، بازی کنید.»
چند سؤال مطرح کنید:
فکر میکنید این بازی چطور انجام میشود؟
اگر این قطعه را اینجا بگذاریم چه اتفاقی میافتد؟
میتوانید با هم یک روش جدید برای بازی پیدا کنید؟
اگر قوانین را تغییر دهیم چه میشود؟
این سؤالها کودک را از مصرفکننده اسباببازی به بازیکن و ایدهپرداز تبدیل میکند.
برای خانوادههایی که دو کودک همسن دارند، بهتر است به سراغ اسباببازیهایی بروید که چند مدل استفاده داشته باشند.
برای مثال یک بازی ساختنی میتواند:
بازی فردی باشد.
بازی دو نفره باشد.
بازی خانوادگی باشد.
تبدیل به داستان شود.
برای ساختن پروژه استفاده شود.
این انعطاف معمولاً ارزش استفاده از اسباببازی را بیشتر میکند.
یک بازی با قطعات کافی که هر دو کودک بتوانند همزمان در آن فعالیت کنند.
مناسب برای:
خانوادههایی که هدفشان بازی مشترک و همکاری است.
برای هر کودک یک اسباببازی متناسب با علاقه خودش.
مناسب برای:
دوقلوهایی که علایق کاملاً متفاوتی دارند.
این مدل میتواند تعادل خوبی ایجاد کند.
یک بازی برای فعالیت مشترک و یک وسیله شخصی برای زمانی که هر کودک میخواهد مستقل بازی کند.
اگر قصد خرید از فروشگاه اینترنتی دارید، فقط عنوان محصول را نبینید.
جزئیات زیر را بررسی کنید:
رده سنی: آیا برای هر دو کودک مناسب است؟
تعداد بازیکنان: آیا واقعاً امکان بازی دو نفره دارد؟
مدت زمان بازی: آیا کودکان میتوانند تا پایان بازی همراه بمانند؟
تعداد قطعات: آیا برای دو کودک کافی است؟
سطح دشواری: آیا بازی برای هر دو بیش از حد سخت یا بیش از حد ساده نیست؟
نوع تعامل: رقابتی است یا همکاریمحور؟
امکان استفاده مجدد: آیا بعد از چند بار بازی همچنان جذاب میماند؟
این موارد برای خرید اسباببازی برای دو کودک اهمیت زیادی دارند.
دوقلو بودن به این معنی نیست که دو کودک باید همیشه یک اسباببازی داشته باشند، یک بازی انجام دهند یا دقیقاً به یک چیز علاقهمند باشند.
اتفاقاً یکی از بهترین فرصتهایی که بازی در اختیار والدین قرار میدهد این است که هم رابطه مشترک دوقلوها را تقویت کنند و هم تفاوتهای فردی آنها را ببینند.
بازیهای ساختنی، فکری، پازل، حافظه، نقشآفرینی، حرکتی و خانوادگی هرکدام میتوانند در زمان مناسب انتخاب خوبی باشند.
اما شاید مهمتر از انتخاب خود اسباببازی، شیوه بازی کردن باشد.
گاهی یک بازی ساده با چند قطعه میتواند ساعتها سرگرمی ایجاد کند؛ چون بچهها برای آن داستان میسازند، قانون جدید طراحی میکنند و با هم همکاری میکنند.
و گاهی گرانترین اسباببازی هم فقط چند دقیقه جذاب است.
پس اگر بخواهیم یک قانون ساده داشته باشیم:
برای دوقلوها اسباببازی نخرید؛ فرصت بازی کردن بخرید.
یعنی وسیلهای انتخاب کنید که به آنها اجازه بدهد فکر کنند، بسازند، انتخاب کنند، اشتباه کنند، بخندند و در کنار هم تجربهای واقعی داشته باشند.
🔴 بازی برای تعطیلات → مقاله بهترین بازی برای تعطیلات
🔴 بازی برای سفر → مقاله بازیهای مناسب سفر
