چنگ زدن و گرفتن اشیا در یکسالگی معمولاً بخشی طبیعی از رشد حرکتی ظریف کودک است. در این سن، بسیاری از کودکان میتوانند اشیای کوچک را با قرار دادن شست و انگشت اشاره در کنار هم بردارند؛ CDC این توانایی را یکی از نقاط عطف حرکتی در یکسالگی میداند.
در عین حال، لازم نیست همه کودکان دقیقاً در یک روز یا با یک کیفیت این مهارت را به دست آورند. رشد حرکتی یک فرایند تدریجی است و باید روند کلی رشد کودک را در نظر گرفت، نه فقط یک حرکت خاص.
برای تقویت این مهارت، بازیهای سادهای مثل:
گذاشتن اشیای بزرگ درون ظرف
بیرون آوردن قطعات بزرگ
گرفتن توپهای نرم و بزرگ
ورق زدن کتابهای ضخیم
بازی با لیوانهای تو در تو
برداشتن غذاهای مناسب با انگشتان
میتوانند فرصت تمرین ایجاد کنند.
نکته مهم این است که برای کودک یکساله نباید صرفاً به خاطر تمرین گرفتن اشیا، وسایل ریز در اختیارش قرار دهید؛ قطعات کوچک، باتری سکهای، آهنربا، تیله و بعضی مواد غذایی میتوانند خطر خفگی یا آسیب ایجاد کنند.
وقتی درباره «چنگ زدن» نوزاد صحبت میکنیم، بهتر است بین چند حرکت مختلف تفاوت بگذاریم.
کودک در ماههای ابتدایی زندگی ابتدا بیشتر با کل دست به اشیا نزدیک میشود. با رشد کنترل عصبی و عضلات دست، حرکات او دقیقتر میشوند و کمکم میتواند از انگشتان به شکل هدفمندتری استفاده کند.
در حوالی یکسالگی، یکی از مهارتهای مهم، برداشتن اشیای کوچک بین شست و انگشت اشاره است. CDC این توانایی را یکی از نقاط عطف حرکتی در یکسالگی معرفی میکند.
این حرکت در منابع رشدی معمولاً با عنوان Pincer Grasp یا گرفتن گازانبری شناخته میشود.
مثلاً کودک ممکن است تکه مناسبی از غذا را بین شست و انگشت اشاره بگیرد و آن را به سمت دهان ببرد.
این حرکت ساده، در واقع حاصل هماهنگی چند سیستم است:
بینایی
مغز و سیستم عصبی
عضلات دست
انگشت شست
انگشت اشاره
هماهنگی چشم و دست
توانایی کنترل فشار دست
بنابراین وقتی کودک یک قطعه اسباببازی را برمیدارد، فقط «دستش را حرکت نمیدهد»؛ بلکه یک زنجیره حرکتی و شناختی را اجرا میکند.
بله، در بیشتر موارد گرفتن، فشردن، برداشتن و رها کردن اشیا در یکسالگی بخشی از رشد طبیعی مهارتهای حرکتی ظریف است.
در فهرست نقاط عطف ۱۲ ماهگی آکادمی اطفال آمریکا، مهارتهایی مانند استفاده از گرفتن گازانبری، کوبیدن دو مکعب به هم، گذاشتن اشیا داخل ظرف، بیرون آوردن اشیا و رها کردن عمدی آنها ذکر شده است.
CDC نیز در فهرست بهروز نقاط عطف یکسالگی، برداشتن اشیا بین شست و انگشت اشاره را ذکر میکند.
پس اگر کودک شما در این سن:
اسباببازی را محکم میگیرد،
آن را فشار میدهد،
از یک دست به دست دیگر منتقل میکند،
آن را به زمین میاندازد،
دوباره برمیدارد،
با انگشت اشاره به اشیا دست میزند،
یا سعی میکند قطعات مناسب و ایمن را با انگشت و شست بردارد،
این رفتارها میتوانند بخشی از مسیر طبیعی یادگیری دست و انگشت باشند.
رشد گرفتن اشیا یک اتفاق ناگهانی نیست.
کودک از ماههای اول، کنترل دست خود را بهتدریج به دست میآورد. ابتدا حرکات دست بیشتر بازتابی و غیرهدفمند هستند. سپس کودک شروع میکند به نگاه کردن، دست دراز کردن، لمس کردن و گرفتن.
آکادمی اطفال آمریکا توضیح میدهد که در ماههای ابتدایی، کودک ابتدا از حرکات سادهتر و نوعی گرفتن شبیه «جمع کردن» اشیا با انگشتان استفاده میکند و بعد کنترل دقیقتری بین انگشت شست و انگشت اشاره ایجاد میشود.
یک مسیر ساده را میتوان اینطور تصور کرد:
| سن تقریبی | مهارت دست و انگشت |
|---|---|
| ماههای اول | حرکات بازتابی و گرفتن اولیه |
| حدود ۴ تا ۷ ماه | دست دراز کردن و گرفتن اشیا |
| حدود ۶ تا ۸ ماه | انتقال شیء از یک دست به دست دیگر |
| حدود ۸ تا ۱۰ ماه | افزایش دقت گرفتن و نزدیک شدن به گرفتن گازانبری |
| حدود ۹ تا ۱۲ ماه | استفاده بیشتر از شست و انگشت اشاره |
| حدود ۱۲ ماه | برداشتن اشیای کوچک بین شست و انگشت اشاره و کنترل بهتر رها کردن |
این جدول تقریبی است و نباید از آن به عنوان تقویم دقیق رشد استفاده کرد. حتی منابع معتبر نیز تأکید میکنند که کودکان دقیقاً با یک سرعت رشد نمیکنند.
این دو اصطلاح در صحبتهای روزمره ممکن است به جای یکدیگر استفاده شوند، اما از نظر حرکتی تفاوت دارند.
کودک ممکن است دستش را دور یک شیء قرار دهد و با چند انگشت آن را نگه دارد.
مثلاً:
توپ نرم
مکعب بزرگ
عروسک پارچهای
لیوان پلاستیکی بزرگ
در این حالت، چند عضله و انگشت همزمان درگیر هستند.
در این حالت، کودک از شست و انگشت اشاره برای برداشتن یک شیء استفاده میکند.
مثلاً:
برداشتن یک تکه غذای مناسب
گرفتن گوشه کتاب
برداشتن یک قطعه نسبتاً کوچک و ایمن
دست زدن دقیق به یک قسمت از اسباببازی
CDC همین توانایی برداشتن اشیا بین شست و انگشت اشاره را به عنوان یکی از نقاط عطف حرکتی یکسالگی معرفی کرده است.
چون دست برای کودک فقط وسیله گرفتن نیست؛ یکی از مهمترین ابزارهای شناخت محیط است.
کودک با دست زدن و گرفتن، اطلاعات مختلفی درباره محیط به دست میآورد:
این شیء سفت است یا نرم؟
سبک است یا سنگین؟
حرکت میکند یا ثابت است؟
صدا تولید میکند؟
میتوان آن را فشار داد؟
میتوان آن را داخل ظرف گذاشت؟
اگر رهایش کنم چه اتفاقی میافتد؟
به همین دلیل ممکن است والدین ببینند کودک یک شیء را بارها و بارها برمیدارد و روی زمین میاندازد.
گاهی این رفتار خستهکننده به نظر میرسد، اما از دید کودک یک آزمایش کوچک است.
او میخواهد رابطه بین عمل خودش و اتفاقی که بعد از آن رخ میدهد را بفهمد.
مثلاً:
توپ را میاندازم → توپ پایین میرود → صدا ایجاد میشود → مامان یا بابا توپ را برمیگرداند.
تکرار این چرخه بخشی از یادگیری کودک است.
فشار دادن اشیا میتواند بخشی از تمرین کنترل عضلات دست و تجربه حسی کودک باشد.
در یکسالگی، کودک هنوز در حال یادگیری میزان نیروی لازم برای نگه داشتن اشیا است.
برای مثال ممکن است:
عروسک را خیلی محکم بگیرد.
توپ نرم را فشار دهد.
مکعب را به زمین بکوبد.
قاشق را با شدت روی میز بزند.
اسباببازی را مچاله یا فشار دهد.
این رفتار به خودی خود به معنای وجود مشکل نیست.
اتفاقاً بازیهایی که به کودک اجازه میدهند بگیرد، فشار دهد، بکشد، هل دهد و رها کند میتوانند فرصت مناسبی برای تمرین مهارت حرکتی باشند؛ البته به شرطی که اسباببازی برای سن او مناسب و ایمن باشد.
گرفتن اشیا یکی از بخشهای مهارتهای حرکتی ظریف است.
مهارت حرکتی ظریف به کنترل حرکات کوچکتر بدن، بهخصوص دستها و انگشتان، مربوط میشود.
در سالهای بعد، همین مجموعه مهارتها در فعالیتهایی مثل:
استفاده از قاشق
ورق زدن کتاب
لباس پوشیدن
بستن دکمه
کشیدن خط
نقاشی
استفاده از مداد
کاردستی
نقش پیدا میکنند.
البته نباید انتظار داشت که یک حرکت در یکسالگی مستقیماً توانایی نوشتن در سالهای بعد را تعیین کند. رشد کودک چندبعدی است و مهارتهای مختلف به مرور و در کنار هم شکل میگیرند.
بهترین روش، فراهم کردن فرصتهای کوتاه، متنوع و ایمن برای بازی و دستورزی است؛ نه آموزش اجباری.
در این سن، بازی قرار نیست شبیه کلاس آموزشی باشد.
کودک باید فرصت داشته باشد خودش کشف کند.
یک ظرف نسبتاً بزرگ و چند قطعه بزرگ و ایمن انتخاب کنید.
از کودک بخواهید:
قطعه را بردارد.
داخل ظرف بیندازد.
دوباره آن را بیرون بیاورد.
دوباره داخل ظرف بگذارد.
این بازی ساده چند مهارت را همزمان درگیر میکند:
گرفتن
رها کردن
هماهنگی چشم و دست
درک رابطه علت و معلول
توجه به موقعیت اشیا
CDC نیز قرار دادن یک شیء داخل ظرف را در فهرست نقاط عطف شناختی یکسالگی قرار داده است.
🔴 بازیهای آموزشی کودکان
لینک به دسته بازیهای آموزشی مونته سوری
توپ را جلوی کودک قرار دهید.
اجازه دهید آن را:
بردارد،
فشار دهد،
بغلتاند،
هل دهد،
از یک دست به دست دیگر منتقل کند.
توپ نباید آنقدر کوچک باشد که بتواند به طور کامل وارد دهان کودک شود. لینک نمونه توپ آپارتمانی
لیوانهای بزرگ و سبک یکی از ابزارهای ساده برای بازی هستند.
کودک میتواند:
آنها را بردارد.
روی هم بگذارد.
داخل هم قرار دهد.
بیرون بیاورد.
برگرداند.
مزیت این بازی این است که کودک بدون نیاز به دستورهای پیچیده، با اشیا دستورزی میکند. نمونه بازی فکری برج هوش خرسی
کتابهای مقوایی یا Board Book برای این سن مناسبتر از صفحات بسیار نازک هستند.
اجازه دهید کودک:
کتاب را بگیرد.
صفحه را لمس کند.
صفحه را ورق بزند.
کتاب را ببندد و باز کند.
آکادمی اطفال آمریکا نیز برای بازه ۱۲ تا ۱۸ ماهگی به علاقه کودک به حمل کتاب و ورق زدن صفحات ضخیم اشاره میکند.
🔴 بازی برای تقویت تمرکز
لینک به مقاله بهترین بازی برای تمرکز
بله، وقتی کودک از نظر تغذیهای آماده خوردن غذاهای انگشتی ایمن است، این کار فرصت طبیعی خوبی برای تمرین مهارتهای انگشتان ایجاد میکند.
CDC اشاره میکند که کودک با برداشتن غذا با انگشتان، مهارتهای حرکتی ظریف خود را تمرین میکند و در حدود ۱۲ ماهگی بسیاری از کودکان میتوانند از انگشتان خود برای غذا خوردن استفاده کنند. (CDC)
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
هر چیزی که کودک بتواند با انگشت بگیرد، لزوماً غذای ایمنی نیست.
غذا باید متناسب با سن، توانایی جویدن و شرایط کودک آماده شود و هنگام غذا خوردن کودک باید تحت نظارت باشد.
مواد غذایی و اشیای کوچک میتوانند خطر خفگی ایجاد کنند. آکادمی اطفال آمریکا نیز بر دور نگه داشتن اشیای کوچک و اسباببازیهای دارای قطعات جداشدنی از کودکان خردسال تأکید میکند.
در یکسالگی، اسباببازی خوب الزاماً پیچیدهترین یا گرانترین اسباببازی نیست.
اسباببازی مناسب، وسیلهای است که کودک بتواند آن را با دست بگیرد، جابهجا کند، بررسی کند و بدون خطر جدی با آن بازی کند.
گزینههای مناسب میتوانند شامل این موارد باشند:
برای گرفتن، جابهجایی، کوبیدن به یکدیگر و قرار دادن داخل ظرف مناسباند.
برای گرفتن، فشار دادن، هل دادن و غلتاندن مناسباند.
مثلاً وسیلهای که کودک با فشار دادن یا حرکت دادن یک قسمت، نتیجه قابل مشاهدهای ایجاد میکند.
برای گرفتن، ورق زدن و تعامل والد و کودک مناسباند.
| نوع بازی | حدود ۹ ماه | ۱۲ ماه | ۱۵ ماه به بعد | نیاز به نظارت |
|---|---|---|---|---|
| توپ نرم و بزرگ | ✅ | ✅ | ✅ | بله |
| لیوان تو در تو | ✅ | ✅ | ✅ | بله |
| مکعب بزرگ | ✅ | ✅ | ✅ | بله |
| کتاب مقوایی | ✅ | ✅ | ✅ | بله |
| قرار دادن اشیای بزرگ در ظرف | ✅ | ✅ | ✅ | بله |
| قطعات بسیار کوچک | ❌ | ❌ | ⚠️ | بسیار زیاد |
| تیله و مهره کوچک | ❌ | ❌ | ❌ | — |
| اسباببازی دارای باتری سکهای قابل دسترس | ❌ | ❌ | ❌ | — |
سن روی بستهبندی اسباببازی را جدی بگیرید. آکادمی اطفال آمریکا توصیه میکند اسباببازیها از نظر اندازه، قطعات جداشدنی و خطر خفگی بررسی شوند و برای کودکان خردسال از اسباببازیهای دارای قطعات کوچک اجتناب شود.
اینجا بهتر است بین «متفاوت بودن سرعت رشد» و «وجود علامت هشدار» تفاوت بگذاریم.
اگر کودک یک مهارت را کمی دیرتر از کودک دیگری به دست آورده باشد، بهتنهایی الزاماً نشانه مشکل نیست.
اما اگر والدین نگرانی مشخصی دارند، بهتر است آن را با پزشک کودک مطرح کنند.
CDC توصیه میکند اگر کودک یک نقطه عطف رشدی را به دست نیاورده، مهارتی را که قبلاً داشته از دست داده یا والدین نگرانی دیگری درباره رشد او دارند، موضوع با پزشک در میان گذاشته شود.
مواردی که ارزش پیگیری بیشتری دارند عبارتاند از:
کودک تقریباً هیچ تلاشی برای گرفتن اشیا ندارد.
به اشیا دست دراز نمیکند.
استفاده از یک دست به شکل بسیار واضح غالب است و دست دیگر تقریباً استفاده نمیشود.
دست یا انگشتان در بیشتر مواقع به شکل غیرمعمول سفت یا بسته هستند.
کودک مهارتی را که قبلاً انجام میداده از دست داده است.
گرفتن اشیا همراه با حرکات غیرطبیعی یا درد به نظر میرسد.
والدین در مجموع درباره رشد حرکتی کودک نگرانی دارند.
این موارد به تنهایی تشخیص یک بیماری نیستند. هدف از توجه به آنها این است که اگر نگرانی واقعی وجود دارد، بررسی حرفهای به موقع انجام شود.
نه لزوماً.
کودکان در یکسالگی ممکن است از چند نوع گرفتن استفاده کنند و کیفیت حرکت آنها نیز در حال تغییر باشد.
ممکن است کودک برای توپ از کل دست استفاده کند، اما برای یک شیء کوچکتر از شست و انگشت اشاره کمک بگیرد.
بنابراین بهتر است به جای اینکه فقط بپرسیم:
«آیا کودک من گرفتن گازانبری را بلد است؟»
چند سؤال دیگر را هم بررسی کنیم:
آیا به اشیا علاقه نشان میدهد؟
آیا برای گرفتن دستش را جلو میبرد؟
آیا اشیا را جابهجا میکند؟
آیا آنها را از یک دست به دست دیگر منتقل میکند؟
آیا میتواند بعضی اشیا را رها کند؟
آیا از انگشت اشاره استفاده میکند؟
آیا در طول زمان پیشرفت دیده میشود؟
نگاه کردن به روند رشد معمولاً اطلاعات بیشتری از یک حرکت منفرد به ما میدهد.
«بچه فلانی در ۱۰ ماهگی این کار را میکرد.»
این جمله اطلاعات چندانی درباره وضعیت کودک شما نمیدهد.
رشد کودکان کاملاً همزمان نیست و حتی منابع معتبر نیز نقاط عطف را به عنوان ابزار پایش رشد معرفی میکنند، نه یک برنامه زمانی دقیق برای همه کودکان.
این یکی از خطرناکترین اشتباهات است.
ممکن است والد فکر کند:
«چون هدفمان تقویت انگشت اشاره و شست است، یک قطعه کوچک به او میدهم.»
اما برای یک کودک یکساله، قطعه کوچک میتواند خطر خفگی ایجاد کند.
تقویت مهارت انگشتان نباید با افزایش خطر خفگی همراه شود.
اگر کودک علاقه ندارد، مجبورش نکنید.
چند دقیقه بازی طبیعی و باکیفیت معمولاً بهتر از تمرین طولانی و خستهکننده است.
کلمه «آموزشی» روی بستهبندی به تنهایی کافی نیست.
برای کودک یکساله بررسی کنید:
اندازه قطعات
جنس محصول
استحکام
قطعات جداشدنی
لبههای تیز
باتری
آهنربا
محدوده سنی
امکان شستوشو
سهولت گرفتن توسط دست کوچک کودک
برای کودک یکساله، اول ایمنی و تناسب رشدی را بررسی کنید و بعد سراغ جذابیت و قابلیت آموزشی بروید.
یک چکلیست ساده:
AAP توصیه میکند قطعات اسباببازی برای کودک آنقدر بزرگ باشند که نتوانند بهطور کامل وارد دهان شوند.
پلاستیک بسیار نازک یا قطعات شکننده میتوانند خطر ایجاد کنند.
چشم عروسک، چرخ، دکمه، درپوش و سایر قطعاتی که ممکن است جدا شوند، اهمیت دارند.
باتریهای سکهای و آهنرباهای کوچک در صورت بلع میتوانند بسیار خطرناک باشند.
برای این سن، اسباببازیهایی که کودک بتواند آنها را:
بگیرد → جابهجا کند → داخل چیزی بگذارد → بیرون بیاورد → فشار دهد → رها کند
میتواند ارزش بازی خوبی داشته باشد.
برای جلوگیری از معرفی محصولی که مشخصات واقعی آن را در اختیار نداریم، جای محصول را به شکل زیر برای صفحه بازیجو پیشنهاد میکنم:
[توپ هوش پازل بال]
مناسب برای: حدود ۱۲ ماه به بالا
ویژگی مورد تأکید در مقاله: گرفتن، جابهجایی و دستورزی
لینک محصول: [لینک محصول]
[گردونه هوش]
مناسب برای: حدود ۱۲ ماه به بالا
ویژگی مورد تأکید در مقاله: هماهنگی چشم و دست و بازی دستورزی
لینک محصول: [لینک محصول]
برای صفحه نهایی بهتر است فقط محصولی در این بخش قرار بگیرد که محدوده سنی واقعی و ایمنی آن برای کودک یکساله تأیید شده باشد.
بازیجو مرجع تخصصی اسباببازیهای باکیفیت ایرانی است و در زمینه پخش عمده اسباببازیهای آموزشی و فکری فعالیت میکند؛ بنابراین در انتخاب محصول برای چنین مقالهای، تناسب سنی و ایمنی باید مقدم بر صرفاً معرفی یک محصول باشد.
یک ظرف بزرگ و چند وسیله بزرگ و ایمن آماده کنید.
کودک هر قطعه را بردارد و داخل ظرف بیندازد.
بعد ظرف را کمی تکان دهید و اجازه دهید کودک دوباره آنها را بیرون بیاورد.
یک اسباببازی بزرگ را زیر یک پارچه قرار دهید؛ به شکلی که کودک ببیند کجا پنهانش میکنید.
از او بخواهید آن را پیدا کند.
این بازی علاوه بر تعامل با دست، با جستوجوی شیء و مهارتهای شناختی نیز ارتباط دارد. پیدا کردن شیئی که کودک دیدهاید پنهان کرده، در فهرست نقاط عطف شناختی یکسالگی CDC قرار دارد.
یک اسباببازی ایمن را به کودک بدهید.
دستتان را جلو ببرید و بگویید:
«بده به مامان.»
یا:
«بده به بابا.»
وقتی کودک شیء را رها میکند، دوباره آن را به او بدهید.
در این بازی کودک فقط گرفتن را تمرین نمیکند؛ رها کردن عمدی، تعامل اجتماعی و نوبتگیری نیز وارد بازی میشود.
در یکسالگی نباید انتظار داشت کودک بازی فکری را به شکل یک کودک بزرگتر انجام دهد.
بازی فکری در این سن بیشتر به معنی کشف، دستورزی، علت و معلول، جابهجایی و حل مسئله بسیار ساده است.
بنابراین محصول مناسب این گروه سنی باید متناسب با مرحله رشد کودک انتخاب شود.
🔴 بهترین بازی آموزشی برای کودکان
این لینکها میتوانند یک مسیر محتوایی مناسب از مقاله رشد نوزاد به محتوای آموزشی و سپس صفحات دستهبندی و محصول ایجاد کنند.
گاهی والدین از عبارت «چنگ زدن نوزاد» منظور دیگری دارند؛ مثلاً کودک پوست والد را چنگ میزند، مو را میکشد یا صورت دیگران را فشار میدهد.
این رفتار با مهارت گرفتن اشیا یکی نیست.
اگر منظور شما این نوع رفتار است، باید موضوع را از زاویه دیگری بررسی کرد؛ چون کودک ممکن است هنوز در کنترل نیروی دست، هیجان، کنجکاوی لمسی و ارتباط غیرکلامی در حال یادگیری باشد.
بنابراین در نسخه نهایی مقاله بهتر است عبارت «چنگ زدن» بیشتر در کنار اصطلاحات گرفتن اشیا، مهارت دست و گرفتن گازانبری استفاده شود تا با رفتارهایی مانند گاز گرفتن یا چنگ انداختن به دیگران اشتباه نشود.
اگر فقط یک مهارت کمی دیرتر ظاهر شده، جای نگرانی فوری نیست.
اما اگر احساس میکنید کودک در مجموع در مهارتهای حرکتی پیشرفت نمیکند، یا مهارتی را که قبلاً داشته از دست داده، موضوع را با پزشک کودک مطرح کنید.
CDC مشخصاً توصیه میکند در صورت نرسیدن به نقاط عطف، از دست دادن مهارتهای قبلی یا وجود نگرانی درباره رشد، والدین با پزشک صحبت کنند و در صورت نیاز غربالگری رشد انجام شود.
اگر کودک بیش از سه هفته زودتر از موعد متولد شده باشد، CDC توصیه میکند برای بررسی نقاط عطف از سن اصلاحشده استفاده شود.
این نکته برای والدین نوزادان نارس اهمیت زیادی دارد.
چنگ زدن و گرفتن اشیا در یکسالگی معمولاً بخشی از رشد حرکتی ظریف است.
گرفتن گازانبری یعنی گرفتن شیء بین شست و انگشت اشاره.
CDC این مهارت را در فهرست نقاط عطف یکسالگی قرار داده است.
کودکان دقیقاً همزمان با یکدیگر رشد نمیکنند.
بازی روزمره یکی از بهترین فرصتها برای تمرین مهارت دست است.
اشیای بزرگ و ایمن را برای بازی انتخاب کنید.
قطعات کوچک را در اختیار کودک قرار ندهید.
باتری سکهای و آهنرباهای کوچک را کاملاً دور از دسترس قرار دهید.
هنگام غذا خوردن کودک را تحت نظر داشته باشید.
اگر کودک مهارتی را از دست داد، موضوع را جدی بگیرید.
در صورت نگرانی پایدار درباره رشد، با پزشک کودک مشورت کنید.
چنگ زدن نوزاد ۱ ساله معمولاً بخشی از یک مسیر بزرگتر است: رشد کنترل دست، انگشتان، هماهنگی چشم و دست و مهارتهای حرکتی ظریف.
در این سن کودک فقط یاد نمیگیرد چیزی را «بگیرد». او بهتدریج یاد میگیرد چه چیزی را بردارد، چقدر فشار وارد کند، چگونه آن را جابهجا کند و چه زمانی رهایش کند.
به همین دلیل بازیهای سادهای مثل گذاشتن اشیا در ظرف، بیرون آوردن آنها، گرفتن توپ بزرگ، بازی با لیوانهای تو در تو و ورق زدن کتاب مقوایی میتوانند ارزشمند باشند.
در عین حال، قرار نیست همه کودکان دقیقاً طبق یک جدول زمانی رشد کنند. نقاط عطف رشدی برای شناخت روند کلی رشد هستند، نه وسیلهای برای مقایسه دائمی کودک با دیگران. CDC نیز تأکید میکند که نقاط عطف، تواناییهایی هستند که بیشتر کودکان تا یک سن مشخص انجام میدهند و در صورت نگرانی یا از دست رفتن مهارت، باید با پزشک مشورت کرد.
در نهایت، برای کودک یکساله بازی ایمن، آزاد و متناسب با مرحله رشد از هر تمرین اجباری مهمتر است.
بله. گرفتن و دستورزی اشیا بخشی از رشد طبیعی مهارتهای حرکتی ظریف است. در یکسالگی بسیاری از کودکان میتوانند اشیا را بین شست و انگشت اشاره بردارند.
این توانایی یکی از نقاط عطف حرکتی در یکسالگی است. با این حال، کیفیت و زمان ظهور مهارت میتواند بین کودکان متفاوت باشد.
پینچر گریپ یا گرفتن گازانبری حرکتی است که در آن کودک شیء را با شست و انگشت اشاره میگیرد.
بله، فعالیتهایی که کودک در آنها اشیا را میگیرد، جابهجا میکند و رها میکند، فرصت تمرین مهارتهای حرکتی ظریف را فراهم میکنند.
بازی با اشیای بزرگ و ایمن، قرار دادن آنها داخل ظرف، بیرون آوردن آنها، بازی با توپ نرم و لیوانهای تو در تو گزینههای سادهای هستند.
خیر. قطعات کوچک میتوانند خطر خفگی داشته باشند. برای کودک خردسال باید از اسباببازیهای دارای قطعات کوچک یا جداشدنی اجتناب شود.
انداختن اشیا میتواند بخشی از تجربه علت و معلول، تمرین رها کردن و شناخت رفتار اشیا باشد.
استفاده از کل دست میتواند همچنان در برخی فعالیتها دیده شود. بهتر است مجموعه مهارتهای کودک و روند پیشرفت او بررسی شود، نه فقط یک نوع گرفتن.
بله. استفاده از انگشتان برای برداشتن غذا میتواند به تمرین مهارتهای حرکتی ظریف کمک کند؛ البته غذا باید متناسب با سن و توانایی کودک و با رعایت اصول پیشگیری از خفگی ارائه شود.
اگر این مهارت را مشاهده نمیکنید یا درباره رشد حرکتی کودک نگرانی دارید، موضوع را با پزشک کودک مطرح کنید. CDC توصیه میکند نگرانیهای رشدی یا از دست دادن مهارتهای قبلی پیگیری شوند.
بله. گرفتن اشیا یک مهارت حرکتی است؛ چنگ زدن به پوست، مو یا لباس میتواند رفتار متفاوتی باشد و باید با توجه به موقعیت و هدف رفتاری کودک بررسی شود.
اسباببازیهای بزرگ، مقاوم، بدون قطعات جداشدنی کوچک و متناسب با محدوده سنی کودک مناسبترند. مکعبهای بزرگ، توپهای نرم، لیوانهای تو در تو و کتابهای مقوایی میتوانند گزینههای خوبی باشند.
زمان: حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه
سن پیشنهادی: حدود ۱۲ ماه به بالا
وسایل: یک ظرف بزرگ و چند قطعه بزرگ و ایمن
ظرف را مقابل کودک بگذارید.
یک قطعه بزرگ را بردارید و داخل ظرف بیندازید.
قطعه را به کودک بدهید.
اجازه دهید خودش آن را داخل ظرف بیندازد.
قطعات را دوباره بیرون بیاورید و بازی را تکرار کنید.
هدف، انجام بینقص حرکت نیست؛ هدف ایجاد فرصت برای گرفتن، جابهجایی، هماهنگی چشم و دست و رها کردن است.
چنگ زدن نوزاد ۱ ساله معمولاً به مجموعه حرکاتی گفته میشود که کودک برای گرفتن، نگه داشتن، جابهجا کردن و رها کردن اشیا با دست و انگشتان انجام میدهد. یکی از مهارتهای مهم این دوره، گرفتن گازانبری بین شست و انگشت اشاره است.
در یکسالگی، گرفتن اشیا با دست و انگشتان معمولاً طبیعی است. بسیاری از کودکان در این سن میتوانند اشیای کوچک را بین شست و انگشت اشاره بردارند. اگر کودک مهارتی را از دست داده، پیشرفت حرکتی ندارد یا والدین نگرانی مشخصی دارند، بهتر است با پزشک کودک مشورت شود.
چنگ زدن و گرفتن اشیا از مراحل رشد حرکتی ظریف کودک است.
در ۱۲ ماهگی گرفتن گازانبری یکی از نقاط عطف حرکتی محسوب میشود.
بازیهای دستورزی میتوانند فرصت تمرین این مهارت را ایجاد کنند.
اسباببازیهای بزرگ و بدون قطعات کوچک برای این سن مناسبترند.
قطعات کوچک، باتریهای سکهای و آهنرباهای کوچک میتوانند خطرناک باشند.
رشد کودکان دقیقاً همزمان نیست.
از دست دادن مهارت قبلی یا نگرانی پایدار درباره رشد باید با پزشک مطرح شود.
نوزاد
کودک یکساله
مهارت حرکتی ظریف
مهارت حرکتی
گرفتن گازانبری
هماهنگی چشم و دست
رشد کودک
نقاط عطف رشدی
اسباببازی آموزشی
ایمنی اسباببازی
پیشگیری از خفگی
CDC
American Academy of Pediatrics
WHO
رشد نوزاد، مهارت انگشتان، گرفتن اشیا، کنترل دست، هماهنگی دست و چشم، رشد حرکتی، رشد حرکتی ظریف، بازی نوزاد، اسباببازی نوزاد، بازی دستورزی، کودک ۱۲ ماهه، گرفتن گازانبری، تقویت انگشتان، بازی آموزشی کودک، نقاط عطف رشد
چنگ زدن، شست، انگشت اشاره، گرفتن، رها کردن، فشار دادن، جابهجا کردن، برداشتن، هماهنگی، مهارت، رشد، نوزاد، کودک، اسباببازی، بازی، قطعه کوچک، خفگی، ایمنی، پزشک کودک
چنگ زدن نوزاد ۱ ساله طبیعی است؟
نوزاد یک ساله باید چه چیزهایی را با دست بگیرد؟
پینچر گریپ نوزاد چیست؟
تقویت انگشتان نوزاد یک ساله
بازی برای تقویت مهارت دست نوزاد
اسباب بازی مناسب نوزاد ۱ ساله
رشد حرکتی نوزاد ۱۲ ماهه
نوزاد یک ساله اشیا را پرت میکند
چرا نوزاد همه چیز را میگیرد؟
تأخیر حرکتی در نوزاد یک ساله
آیا چنگ زدن نوزاد یک ساله طبیعی است؟
معمولاً بله؛ گرفتن و دستورزی اشیا از مهارتهای طبیعی رشد حرکتی ظریف است.
پینچر گریپ در چه سنی ایجاد میشود؟
این مهارت معمولاً در نیمه دوم سال اول زندگی ظاهر میشود و در حوالی یکسالگی برای بسیاری از کودکان قابل مشاهده است.
اگر کودک یک ساله اشیا را نمیگیرد چه کنیم؟
اگر کودک در گرفتن اشیا مشکل واضح دارد، مهارتی را از دست داده یا نگرانی رشدی وجود دارد، با پزشک کودک مشورت کنید.
چه بازیهایی مهارت دست کودک را تقویت میکنند؟
بازی با اشیای بزرگ و ایمن، قرار دادن قطعات در ظرف، لیوانهای تو در تو، توپ نرم و کتابهای مقوایی میتوانند فرصت تمرین ایجاد کنند.
چنگ زدن نوزاد یکساله معمولاً بخشی از رشد حرکتی طبیعی است.
گرفتن گازانبری یعنی گرفتن شیء بین شست و انگشت اشاره.
در یکسالگی بسیاری از کودکان میتوانند اشیای کوچک را بین شست و انگشت اشاره بردارند.
بازیهای دستورزی ایمن میتوانند به تمرین مهارت حرکتی ظریف کمک کنند.
قطعات کوچک اسباببازی برای کودک یکساله خطر خفگی دارند.
چنگ زدن و گرفتن اشیا در نوزاد یکساله معمولاً بخشی از رشد مهارتهای حرکتی ظریف است. در این سن، یکی از نقاط عطف مهم، برداشتن اشیا بین شست و انگشت اشاره است. والدین میتوانند با بازیهای ساده و ایمن مانند قرار دادن اشیای بزرگ داخل ظرف، بازی با توپ نرم و استفاده از کتابهای مقوایی فرصت تمرین ایجاد کنند. با این حال، اگر کودک مهارتی را که قبلاً داشته از دست داده، در گرفتن اشیا پیشرفت نمیکند یا والدین درباره رشد او نگرانی دارند، بهتر است با پزشک کودک مشورت شود.
کاربر معمولاً با جستجوی «چنگ زدن نوزاد ۱ ساله» یکی از این سؤالها را دارد:
آیا گرفتن و چنگ زدن اشیا در یکسالگی طبیعی است؟
نوزاد یک ساله باید چگونه اشیا را بردارد؟
چرا کودک همهچیز را برمیدارد و در دستش فشار میدهد؟
آیا هنوز چنگ زدن با کل دست در یکسالگی طبیعی است؟
چگونه مهارت انگشتان و دست کودک را تقویت کنیم؟
چه اسباببازیهایی برای تقویت گرفتن اشیا مناسباند؟
چه زمانی ضعف در گرفتن اشیا میتواند نشانه تأخیر رشدی باشد؟
